Թերեւս այս կետից սկսած մեր տոհմի պատմությունն ավելի շատ ազգանվանական ու տոհմաբանական արխիվներին ու տատիս հիշողություններին է առնչվում։
Ազգանվանական որեւէ բառարանում Չուխուրյան ազգանունը չգտնելով, սկսեցի արտասանությամբ ու հնչեղությամբ մոտ ազգանուններ փնտրել։
Գիտեի նաեւ, որ նույն ծագումն ունենք Ճուղուրյանների, Չուխարյանների հետ։ Համեմատականներն ու փնտրտուքները տարան դեպի «Սուետիոհայերու պատմութիւն» ծավալուն գիտական աշխատանքը, որտեղ նկարագրվում էին Սուետիայի(Մուսալեռան) գյուղերի կենցաղը, ավանդույթնեըն ու այդ գյուղերից ծագած տոհմերը, ազգանունները։ Այստեղ վերջապես գտնում եմ Չոգորեան ազգանունը, համադրում տատիկիս պատմած այն իրողության հետ, թե մեր ազգանունը փոփոխվել է գաղթի ճանապարհին` Եգիպտոսում, Սիրիայում ու Այնճարում ապրելու տարիներին ու ստացվում է, որ մենք հենց Չոգորեան տոհմի հաջորդներն ենք։
Չոգորեան ազգանվան արմատը 2 բացատրություն կարող է ունենալ.
1. Չոգոր կոչվող երաժշտական գործիքը, որից պիտի ենթադրենք որ նախապապս գուցե նվագել է այս գործիքով։
2. Չուխ, որը Մուսալեռան բառապաշարում նշանակում էր փոս, հեռու հատված։ Այսինքն, այս տրամաբանությամբ էլ նախապապերս ապրած պիտի լինեն Վագըֆի ավելի հեռու փողոցում։
Սուրքի
Բաղադրիչները խառնել իրարու:
Ամրանը պատրաստել սուրքի (մգլոտած, բորբոսած պանիր), ձեռքերը ձէթոտելով գնդել բուրգի նման, շարել բամբակեայ լաթի մը վրայ եւ դնելով ստուերոտ ու քամոտ տեղ մը` չորցնել, երբեմն-երբեմն տակն ու վրայ ընելով կամ եթէ պետք է տակի լաթը փոխել: Չորցնելէն յետոյ, բորբոսացնելու համար, լեցնել ապակեայ կարասի մէջ, փակել բերանը, պահել մութ ու պաղ տեղ մը: Ժամանակի ընթացքին այն կը սկսի բորբոսնիլ: Օգտուելու ժամանակ, մաքրել բորբոսը, բարակ շերտերով կտրատել, վրան լեցնել ձէթ: Իսկ խուսափելու համար բորբոսէն, այն պահեստաւորել սառնարանին մէջ:
Կիժը կամ քըպծուծ պանեյր շոռին խառնած չոր ծոթրին եւ աղ, կուժի մէջ քըպցելով` սեղմելով կը պահեստաւորեն, որոշ ժամանակ՝ գլխիվայր, որպէսզի ջրային մասը քամուի։
Իսկ երրորդ տեսակի պանիրը կը կոչուի խիրուպանեյր, զորս կը ստանան կաթը եռալու ժամանակ մածնաջուրով կտրելով:
Մուսալեռցիների կյանքից, ինքնապաշտպանությունից, գաղթից հետաքրքիր հուշեր ու մանրամասներ կարող եք գտնել նաեւ այստեղ`
https://mousaleranjar.org/